قهوه چیست؟
نویسنده: Arshythug |
نوشته شده در 6 مرداد 1399
قهوه یک دانه بسیار دوست داشتنی است که از سردهای از گیاهان گلدار از خانواده روناسیان که در نواحی گرمسیری رشد میکند به دست میآید. ارتفاع این درخت بین ۳ تا ۱۰ متر متغیر است و ۳ تا ۵ سال بعد از کاشته شدن محصول میدهد. این گیاه، گلهایی سفید و خوشبو دارد که شباهت زیادی به گل یاسمین دارد. قهوه آمار جالبی از خود به جا گذاشته است. این دانه بعد از نفت، دومین ماده تجاری و دومین نوشیدنی پر مصرف بعد از آب است. از هر چهار نفر یک نفر در جهان به طور مستقیم و غیرمستقیم با آن سر و کار دارد و ۴۰ درصد قهوه دنیا نیز در برزیل کشت میشود.
دانستنیهایی درباره قهوه
قهوه نوعی نوشیدنی رایج است که از دانههای بوداده و آسیاب شده درخت قهوه به دست میآید. درخت قهوه بومی مناطق نیمه گرمسیری آفریقا و برخی از جزایر جنوب و جنوب شرق آسیا است. این گیاه از آفریقا سر در آورده و سپس در سایر نقاط جهان پراکنده شد و در حال حاضر در بیش از ۷۰ کشور کشت میشود که در درجه اول مناطق استوایی آمریکا، جنوب شرقی آسیا، هند و آفریقاست، هنگام رسیدن میوه گیاه قهوه، دانههای قهوه را برداشت و فرآوری میکنند.
دانههای قهوه خشک شده به درجات مختلف برشته میشوند، بسته به عطر و طعم مورد نظر، درجه بندیهای مختلفی برای این محصول در نظر گرفته شدهاست، قهوه کمی اسیدی است و میتواند به علت داشتن کافئین بالا موجب تحریک انسان گردد. هیچکس به صورت درست نمیداند این نوشیدنی چگونه به دست آمده است. اما احتمال میرود کنجکاوی انسان دلیل اصلی پیدایش آن باشد. افسانهای وجود دارد از یک بُزچران به نام کَلدی در اتیوپی اواخر سده ششم میلادی؛ داستان از این قرار است که یک روز کلدی متوجه بی قراری و اضطراب عجیب گله بزهایش بعد از خوردن نوعی میوه و برگهای گیاهی ناشناس میشود.
کمی بعد راهبان محلی از وجود چنین گیاهی مطلع شده و پس از آزمونهای بسیار فهمیدند با بو دادن، خرد کردن و در آب انداختن دانههای این گیاه میتوان از آن یک نوشیدنی خاص درست کنند. این نوشیدنی به آنها کمک میکرد تا ساعتها بیدار بمانند و نیایش کنند. به همین ترتیب قهوه بر سر زبانها افتاد و در شهرهای مقدس دورتر مثل مکه و مدینه هم طرفدار پیدا کرد.
کم کم قهوه تبدیل به یک کالای تجاری شد و رهبران سرزمینهای عرب صادرات دانههای بارور را ممنوع کردند. در سده هفدهم زائری به نام بابابودان مقداری از بذر قابل کشت آن را قاچاق کرد و به کشورش هندوستان برد. اما این دانه محبوب در سال ۱۶۱۶ توسط تجار هلندی راهش را از طریق بندر موکا در یمن به اروپا باز کرد. جالب است که بدانید اولین قهوهخانهها در شهر مکه ظاهر شدند و سپس در سرتاسر جهان عرب گسترش پیدا کردند از آنجا به ونیز، پاریس، لندن و آمریکای شمالی رسیدند. قهوه به چهار نوع اکسلسا، لیبریکا، عربیکا و روبوستا دستهبندی میشود که دو نوع اول ۱.۰ درصد از کل قهوه دنیا را تشکیل میدهند. گیاهان عربیکا و روبوستا تفاوتها و شباهتهایی با یکدیگر دارند. از مهمترین آنها این است که دانه روبوستا تپلتر است و خط وسط آن صاف است. دانه عربیکا کشیدهتر و خط وسط آن منحنی شکل است. قند، چربی و اسیدهای ارگانیک روبوستا نصف عربیکا اما کافئین آن دو برابر عربیکا است. طعم عربیکا ملایم و میوهای است، درحالی که طعم روبوستا تلخ است و مزه سوختگی میدهد. قیمت عربیکای معمولی دو برابر روبوستای معمولی است. کشور برزیل بزرگترین تولید کننده عربیکا و ویتنام بزرگترین تولید کننده روبوستا است.
- قدرت آنتی اکسیدانی: دانه های قهوه سرشار از آنتی اکسیدان هستند. محققان تایید کرده اند که یک فنجان قهوه مقدار آنتی اکسیدان بیشتری نسبت به همین مقدار آب انگور، تمشک و پرتقال دارد. به علاوه ترکیبات فنولیک موجود در قهوه از چای و کاکائو که به عنوان دو منبع فنولیک شناخته می شوند، بیشتر است. تحقیقات نشان می دهد که افزودن شیر یا خامه به قهوه تاثیری در جذب آنتی اکسیدان های آن ندارد. البته ترجیحا بهتر است شکر اضافه نشود زیرا جذب آنتی اکسیدان ها را به تاخیر می اندازد.
- پیشگیری از پارکینسون: مطالعات زیادی گویای این مطلب است که مصرف منظم قهوه قدرت کاهش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را دارد.
- کاهش آسیب های کبد: نوشیدن سه فنجان و بیشتر قهوه در روز می تواند پیشرفت هپاتیت C مزمن را کاهش دهد.
- سنگ صفرا و کلیه: کسانی که مصرف کننده بالای قهوه هستند ( 4 فنجان و بیشتر در روز) 25% کمتر از افرادی که این نوشیدنی را میل نمی کنند مبتلا به سنگ کلیه و صفرا می شوند. نوشیدن حداقل یک فنجان قهوه در روز تا 10% احتمال این بیماری را کاهش می دهد.
- کاهش احتمال ابتلا به نقرس: افرادی که در طول روز 4 فنجان و بیشتر قهوه می نوشند 40% کمتر از مصرف کنندگان کم قهوه در معرض خطر ابتلا به بیماری نقرس هستند.
- موفقیت شغلی: کافئین یک محرک است. تحقیقات زیادی گویای تاثیرات مثبت کافئین در هوشیاری و توجه است.
- بیماری آلزایمر: کسانی که در طول زندگی قهوه می نوشند دیرتر مبتلا به بیماری آلزایمر می شوند.
- فشار خون: قهوه فشار خون را بالا می برد. حتی اگر این افزایش خیلی جزئی هم باشد، کسانی که دچار پرفشاری خون هستند در برابر این تاثیر قهوه آسیب پذیرترند.
- پوکی استخوان: مصرف کنندگان بالای قهوه ممکن است دچار افزایش دفع کلسیم از ادرار شده و در معرض خطر پوکی استخوان قرار گیرند. این مشکل به خصوص در مورد کسانی که به اندازه کافی کلسیم دریافت نمی کنند اهمیت بیشتری پیدا می کند.
- خواب نامطلوب: افراط در مصرف کافئین ممکن است تا حد چشمگیری سیستم عصبی مرکزی را تحریک کند. همچنین مقدار بالای کافئین تاثیرات منفی در به خواب رفتن و کیفیت خواب دارد. هر فردی باید متناسب با شرایط خواب خود ساعت نوشیدن قهوه را تنظیم کند اما به طور کلی توصیه می شود4تا 6 ساعت قبل از به رختخواب رفتن قهوه نوشیده نشود.
- رفلاکس گوارشی: قهوه تا حد بالایی می تواند عامل بازگشت اسید معده و سوزش معده در افراد مستعد این مشکل شود.
- بارداری: گرچه هنوز دلایل روشنی در رابطه با آسیب قهوه به جنین تایید نشده است اما توصیه می شود درمدت بارداری نوشیدن قهوه به 1 تا 2 فنجان در روز کاهش یابد. همچنین خانم هایی که سقط های مکرر داشته و یا برای بارداری مشکلاتی دارند باید قهوه را به طور کامل کنار بگذارند.
- کاهش جذب آهن: نوشیدن قهوه به همراه غذا به خاطر وجود تانین، جذب آهن را کم می کند. افراد مبتلا به کم خونی باید قهوه را مانند چای یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا بنوشند
